Feb 2015

Internet en vakantie

Het is een oefening die ik iedereen kan aanraden. Ga eens een weekje op vakantie naar een plek waar je niet kan beschikken over een internetverbinding. Niet alleen geen wifi. Neen. Géén internet. Dus: geen mail, geen Facebook, geen Twitter, geen YouTube, geen gesurf naar nieuwssites... Niks. Nada. Liefst zonder het vooraf te weten - al is dat moeilijk als je de oefening wil doen, natuurlijk :-)
Eerste reflex ter plaatste? Zou ik dan niet gewoon even met m'n smartphone surfen? Of snel een keertje m'n mail checken? Je weet maar nooit: misschien is er wel iets belangrijks binnen gekomen. En het kan toch geen kwaad?
Eén keertje?
Per dag?
Eéntje per dag, dat kan toch geen kwaad: klinkt dat niet een beetje als een afkickende verslaafde?
Internet rules the world. We kunnen niet meer zonder. Alles draait rond het world wide web. Natuurlijk wéten we het allemààl. Maar eraan verslaafd? Neen, hoor. Wij niet. De anderen misschien. De jeugd, bijvoorbeeld. Maar wij? Nope.
Al zou je toch wel graag vooraf hebben geweten dat er geen internetverbinding was in dit hotel.
Hoezo? Waarom? Zou je dan een ander hebben geboekt, misschien?
Tiens...
En toch...
Na een tweetal dagen zonder internet gebeurt er iets vreemds. Het lijkt ineens alsof je minder gestresseerd bent. Logisch, denk je eerst: het wegvallen van de spanningen is gewoon het gevolg van het feit dat je op vakantie bent. Ja, toch?
Tot het je begint te dagen.
Je bent op vakantie, je bent actief bezig, je brengt veel meer tijd door in de buitenlucht, én... je weet totaal niet meer wat er op je werk en in de rest van de wereld gebeurt. En je ontdekt ineens dat je je nu eenmaal geen zorgen kùnt maken over wat je niet weet.
Wat niet weet, niet deert. Exact.
Jamaar, als wereldburger moet je toch...
Wéreldburger? Grapje, zeker? De wereld begint in je eigen straat. En al dat gedoe over globalisering, dat is... gedoe. Levensgevaarlijk gedoe, dat wel. Een ander woord voor de 'wet van de jungle'. De grootste wint alles, en mag de kleintjes opeten, en als die reclameren, zullen de advocaten van de groten het wel oplossen. Maar met die wetenschap ben je niks. Het enige gevolg van de aandacht die je aan de actualiteit besteedt, is een hoger stressniveau.
Ongezònd hoger.
Geloof je het niet? Prima. Maar doe eens een keertje volgende oefening. Bekijk eens een week lang het tv-nieuws en de websites van de zenders, en noteer gewoon wanneer er iets voorbijkomt waar je je zorgen over maakt, en wat dat dan is. (Voorbeelden? De oorlog in Oekraïne, Groeiend aantal terreuraanslagen, grenzeloze hebzucht van superrijken - HSBC - schaamteloze beslissingen van politici, algemene verarming, smeltende pensioenen...) Als men je dagelijks 'op de hoogte houdt' van al die items, stimuleert men alleen maar de angst.
Wat als dàt de bedoeling is? Want bange mensen zijn makkelijker te manipuleren. Of is het echt enkel en alleen hebzucht?
Weet ik niet. Niemand wéét het echt. Maar gezonde achterdocht lijkt me een goede houding.
Conclusie, wat mij betreft?
Ga gewoon een keertje meer op vakantie naar plaatsen waar géén internet is. Goed voor de geestelijke gezondheid. Echt wel.

If you ever start to feel too good about yourself, they have this thing called the Internet, and you can find a lot of people there who don't like you.

Tina Fey

Big brother

Het is niet zo eenvoudig om in de dagelijkse tsunami van nieuws, feiten en feitjes een onderscheid te maken tussen relevante en onbelangrijke items. Ik ben er trouwens van overtuigd dat oogverblinding een van de redenen is waarom men dagelijks zo’n tsunami op ons afstuurt. Als je belangrijke dingen niet langer kunt verbergen, kan je ze alsnog aan het oog onttrekken door ze te bedelven onder vrachtwagenladingen lulkoek. De junkfoodversie van ‘nieuws’, als het ware.
Werkt dat? Ja, hoor. Zeker als die vrachtwagens gevuld zijn met wereldschokkende feiten zoals: wie met wie een relatie heeft, welke relaties verbroken zijn, wie een kindje verwacht, wie een kindje gekregen heeft, wie een nieuwe plaat gemaakt heeft, welke hollywoodacteur waarop betrapt is...
Het is een beproefde techniek. Als er iets beslist wordt in de vaderlandse politiek, bijvoorbeeld, en de ‘beleidsmakers’ geven er de voorkeur aan om het uit de schijnwerpers te houden, hoe camoufleer je het dan? Je zorgt ervoor dat een bekend politicus een provocatieve uitspraak doet op het juiste ogenblik. Alle media stormen daar dan kwijlend op af, berichten drie dagen lang alleen maar over 'De Rel', en het echt belangrijke feit blijft gegarandeerd onder de radar.
Werkt altijd. Overal.
Wat me de voorbije week opviel, was de bevestiging door Samsung dat hun Smart tv's met
voicecontrol alles wat in de buurt van het toestel gezegd wordt, capteren en doorsturen naar een derde partij. En ja, hoor, ze weigeren te zeggen naar wélke partij.
Maar ze zijn wel bezorgd over uw privacy, hoor. Zeker wel. Natuurlijk! Want je kan die
voicecontrol nog uitschakelen.
Voorlopig.
Iemand al gehoord van het kikkersyndroom? Als je een kikker wil koken, zet hem dan in koud water, en warm dat dan heel geleidelijk op. Het beestje merkt dan niks, en blijft zitten. Tot het gekookt is. En er niet meer uit kàn.
Stapje voor stapje. Zo worden we er ingeluisd. Pas wanneer iemand die er een opmerking over maakt door de meerderheid van de bevolking ‘spontaan’ voor 'verzuurde idioot' of iets gelijkaardigs wordt uitgescholden, zal het tempo worden opgedreven. Dàn kunnen de laatste stapjes een beetje sneller gezet worden, want iedereen kijkt dan toch al de andere kant op.
Het enige wat je dan als commentaar nog hoort, is: ‘Wat kan mij dat schelen? Ik heb niks te verbergen.'
Misschien wordt wat je vandaag zegt, ooit wel iets dat je misschie toch maar beter voor jezelf had gehouden.
Opnieuw. Is al eerder gebeurd.
Wat vijf jaar geleden voor de hand liggend was, is dat ondertussen al lang niet meer. Voorbeelden kent u ongetwijfeld zelf genoeg.
Tenzij u ze niet wil zien. Uw goed recht. Na de Tweede Wereldoorlog hadden de Duitse burgers daar een standaard antwoord op, dat iconisch is geworden. Dat we nog steeds kennen.
Toch?
Even recapituleren, tot slot: een Samsung televisietoestel dat op standbye staat, met
voicecontrol ingeschakeld - en dat moet wel, als je je stem wil gebruiken om het toestel aan te zetten - capteert alles wat mensen in de buurt vertellen, en stuurt dit door. (En dit geen conclusie: dit is door Samsung met zoveel woorden bevestigd!)
Wààr de conversatie wordt opgeslagen, inclusief de metadata - wie, waar, wanneer... - wordt geheim gehouden.
Waarom?
Ooit '1984' gelezen? Ooit 'Blind faith' gelezen?
Hoeveel jaren nog, denkt u, vooraleer deze boeken niets meer dan keiharde realiteit zijn?
En verboden worden?

Big Brother is watching you.
George Orwell.

De oude Griek

Een aantal jaren geleden, op het hoogtepunt van de crisis, toen de ellende in Griekenland begon, schreef ik onderstaande tekst, voor een uit te geven boek met kunstwerken en teksten rond actualiteit. Dit nadat een bejaarde apotheker zich door de uitzichtloosheid een kogel door de kop had gejaagd. En wat is er veranderd?

Als er niets meer overblijft.
Geen goden meer op de Olympus - alleen nog scheepsmagnaten, met wild graaiende handen als haren van Medusa.
Geen Retsina meer uit een met hars verzegeld vat - alleen nog een met zilt water aangelengd, geïmporteerd poeder, dat onze voorvaderen oplost als zuur.
Geen mediterraanblauwe hemel meer, of oude tempels, of nachten op het strand - alles gekidnapt door een kartel beleggers.
Geen sirtaki meer bij de koffie, geen gebroken servies - alleen nog gebroken harten en gebroken ogen.
Geen vissers meer aan de kade - alleen nog het gif van armoede, uitputting en ondergang.
Als Mikis zwijgt, en Maria, en Manos, en Savina - allen gekeeld door de jankende dollarhyena’s, speurend naar een laatste lijk.
Als mijn land dan echt finaal verscheurd is, na duizenden jaren, tot meerdere eer en glorie van Hades, heer van rijkdom en onderwereld.
Verneukt, verkloot, verhebzuchtigd.
Dan rest alleen nog de dood. De dood met de kogel.

Nearly all men can stand adversity, but if you want to test a man's character, give him power.

Abraham Lincoln